Suy Nghĩ Lại Về Ngoại Tình

Tại sao chúng ta ngoại tình? Và tại sao những người hạnh phúc cũng ngoại tình? Khi nói đến “ngoại tình”, thực sự chúng ta có ý gì? Đó là tình một đêm, tình yêu thực sự, mua bán dâm, chat chit, hay là mát-xa trá hình?

Tại sao chúng ta nghĩ nam giới ngoại tình vì buồn chán hay do ám ảnh tình dục? Còn nữ giới ngoại tình vì cô đơn hay do đói khát sự chia sẻ? Và có phải ngoại tình luôn luôn là cái kết của một mối quan hệ?

Hơn 10 năm qua, Esther Perel – nhà tâm lý học nổi tiếng đồng thời là chuyên gia tư vấn tình yêu, hôn nhân, gia đình – đã đi khắp nơi và làm việc với hàng trăm cặp đôi tan vỡ do sự bội tình.

Chỉ một hành động vượt rào có thể cướp đi mối quan hệ của cặp vợ chồng, phá vỡ hạnh phúc và tổn thương nặng nề đến tinh thần của người trong cuộc. Thế mà hành động quá đỗi thông thường này lại ít được tìm hiểu. Cho nên bài nói chuyện dưới đây của Esther Perel là dành cho bất kỳ ai đã từng biết yêu.

Ngoại tình đã tồn tại kể từ khi hôn nhân ra đời và dai dẳng đến mức mà hôn nhân chỉ biết ganh tỵ. Những điều cấm kỵ cũng xuất hiện, thậm chí nó là giới luật duy nhất được nhắc đến hai lần trong Mười Điều Răn Của Chúa: không được làm điều đó, và cũng không được nghĩ về nó. Vậy tại sao một điều bị cấm đoán tuyệt đối lại xảy ra ở khắp nơi như vậy?

Xuyên suốt lịch sử, nam giới hầu như có quyền ngoại tình với ít trách nhiệm về sau. Và được ủng hộ bởi vô vàn tài liệu sinh học và thuyết tiến hóa để lý giải cho nhu cầu ong bướm. Cho nên tiêu chuẩn kép này có lẽ cũng tồn tại lâu như bản thân việc ngoại tình.

Khi nói đến tình dục, áp lực dành cho nam giới là khoe mẽ và phóng đại. Nhưng áp lực dành cho nữ giới là dấu diếm và chối bỏ. Điều này không có gì ngạc nhiên khi mà vẫn còn đến 9 quốc gia – nơi phụ nữ có thể bị giết vì thông dâm.

Chế độ một vợ một chồng đã từng là cưới một người suốt đời. Còn ngày nay, nó có nghĩa là một người – tại một thời điểm. Tức là nhiều người có thể nói: “Tôi chung thủy trong từng mối tình của mình”.

Ngày nay, mọi người muốn biết tỷ lệ ngoại tình là bao nhiêu. Nhưng khái niệm của ngoại tình không ngừng mở rộng: Nhắn tin khiêu dâm, xem phim sex, bí mật hẹn hò trên mạng. Do không có một định nghĩa thống nhất về những yếu tố của ngoại tình, nên tỉ lệ ngoại tình dao động rộng từ 26% đến 75%.

Nhưng trên hết, trong mỗi chúng ta lại tồn tại những mâu thuẫn: 95% cho rằng thật là sai trái đối với bạn đời khi nói dối về một vụ ngoại tình. Nhưng cũng chừng này người nói rằng nếu bản thân họ ngoại tình, họ cũng sẽ nói dối tương tự.

Có lẽ khái niệm đúng nhất về ngoại tình là sự kết hợp của 3 yếu tố chính: một mối quan hệ bí mật; một sự kết nối về mặt cảm xúc ở mức độ nào đó; và một “ma lực” tình dục.

“Ma lực” chính là chìa khóa ở đây. Bởi vì một nụ hôn tưởng tượng cũng đủ khiến ta rạo rực mạnh mẽ như việc làm tình hàng giờ. Marcel Proust đã từng nói: chính sự tưởng tượng mang lại cảm giác yêu cho ta, chứ không phải người kia.

Suy nghĩ lại về ngoại tình

Vì vậy chưa bao giờ dễ dàng hơn để người ta ngoại tình. Cũng như chưa bao giờ khó khăn hơn để người ta giữ bí mật. Và cũng chưa bao giờ ngoại tình gây ra nhiều tổn hại tâm lý đến vậy cho đương sự.

Khi xưa, hôn nhân là một cuộc trao đổi kinh tế thì ngoại tình đe dọa sự ổn định kinh tế của chúng ta. Còn ngày nay, hôn nhân là kết quả của tình cảm, thì ngoại tình đe dọa sự an toàn về cảm xúc của chúng ta.

Trớ trêu thay, khi xưa người ta tìm đến ngoại tình như không gian cho tình yêu thuần khiết thì ngày nay, người ta tìm tình yêu trong hôn nhân, nên ngoại tình đã phá vỡ tất cả.

Ngày nay, ngoại tình gây đau khổ theo 3 cách khác biệt. Chúng ta có một lý tưởng lãng mạn mà ở đó chúng ta muốn một người đáp ứng những mong mỏi vô tận của mình: trở thành người tình tuyệt vời nhất, người bạn thân nhất, người cha / mẹ tốt nhất, người đáng tin cậy nhất, có sự đồng hành về cảm xúc, tương đương về tri thức.

Và đó là tôi: tôi được chọn, tôi là duy nhất, tôi là người không thể thiếu, tôi là người không thể thay thế, tôi chính là “người đặc biệt”. Nhưng sự bội tình bảo tôi không phải.

Đó là sự phản bội tột cùng. Sự bội bạc phá nát cái hoài bão hoa lệ của tình yêu. Nếu xuyên suốt lịch sử, sự bội tình luôn gây đau đớn, thì ngày nay, đôi khi nó làm rối loạn tinh thần bởi vì nó đe doạ đến ý thức bản thân.

Fernando phát hiện vợ lừa dối. Lời anh ấy nói với vợ : “Tôi từng nghĩ tôi hiểu cuộc sống. Tôi hiểu em, biết chúng mình là gì khi có nhau, và biết tôi là ai. Còn bây giờ, tôi nghi ngờ tất cả.”

Sự bội bạc – sự vi phạm niềm tin, sự khủng hoảng của cái tôi. “Liệu tôi có thể tin em một lần nữa?” Anh hỏi. “Liệu tôi có thể tin bất kì ai lần nữa?”.

Và đây cũng là điều Heather nói khi kể về chuyện của mình với Nick. Đã kết hôn, có 2 con. Nick chỉ vừa đi công tác, và Heather đang nghịch chiếc iPad của anh cùng các con, đến khi cô ấy thấy một tin nhắn hiện trên màn hình: “Không thể chờ tới khi được gặp em.” Lạ thật – cô ấy nghĩ – chúng ta vừa mới tạm biệt mà.

Và rồi một tin nhắn khác đến: “Không thể chờ đến khi được ôm chặt lấy em.” Heather nhận ra chúng không dành cho cô. Cô cũng kể rằng bố cô từng ngoại tình, mẹ cô tìm thấy 1 tờ hóa đơn nhỏ trong túi, và một chút vết son môi trên cổ áo.

Heather bắt đầu tìm hiểu, và cô tìm được hàng trăm tin nhắn, ảnh chụp trao nhau, và ham muốn thổ lộ. Những chi tiết quá thực về 2 năm ngoại tình của Nick lộ ra ngay trước mắt cô.

Ngoại tình trong thời đại số thực sự là cái chết bởi hàng ngàn vết cắt!

Suy nghĩ lại về ngoại tình

Và ta lại có những nghịch lý khác phải đối mặt ngày nay. Bởi vì cái lí tưởng lãng mạn này, chúng ta đang dựa vào sự chung thủy của bạn đời với một cảm nhận độc nhất.

Nhưng ta cũng chưa bao giờ bị cuốn mạnh đến thế bởi ngoai tình, không phải vì ta có những thèm muốn mới xuất hiện, mà vì chúng ta đang sống ở một thời đại mà ta có toàn quyền theo đuổi ham muốn của bản thân, ở nền văn hóa mà chúng ta xứng đáng được hạnh phúc.

Nếu trong quá khứ, chúng ta từng ly dị vì cảm thấy không hạnh phúc, thì nay chúng ta ly dị vì có thể được hạnh phúc hơn. Trong quá khứ, nếu ly dị gắn liền với sự tủi hổ, thì nay, lựa chọn ở lại khi bạn có thể bỏ đi mới là điều hổ thẹn.

Heather không thể giãi bày với bạn bè vì cô e ngại rằng họ sẽ đánh giá cô vẫn còn yêu Nick, và bất cứ đâu cô tìm đến, cô cũng đều nhận cùng một lời khuyên: bỏ hắn đi. Hãy tống khứ hắn ra khỏi nhà. Và nếu câu chuyện ngược lại, Nick cũng sẽ rơi vào hoàn cảnh tương tự. Ở lại là một nỗi hổ thẹn mới.

Vậy nếu chúng ta có thể ly dị, thì tại sao chúng ta vẫn ngoại tình?

Giả thiết thường gặp là nếu ai đó ngoại tình – hoặc do chuyện vợ chồng không ổn, hoặc do đầu óc bạn có vấn đề. Nhưng hàng triệu người không thể cùng lúc phi lý trí được.

Suy luận logic sẽ là: Nếu bạn có mọi thứ bạn cần tại nhà, thì chẳng còn điều gì bạn cần tìm kiếm ở nơi khác nữa. Giả sử một cuộc hôn nhân hoàn hảo tồn tại để giúp ta miễn nhiễm với chuyện ong bướm.

Nhưng điều gì sẽ đến nếu niềm đam mê cũng chỉ có hữu hạn? Điều gì sẽ đến nếu có những thứ mà ngay cả một mối quan hệ tốt đẹp cũng không chu toàn được? Nếu người ta ngoại tình ngay cả khi đang hạnh phúc, vậy điều gì đang diễn ra?

Suy nghĩ lại về ngoại tình

Phần lớn những người Esther có cơ hội làm việc chung không phải là dạng ham muốn tình dục kinh niên. Họ thường là những người có quan niệm rất sâu về sự chung thủy, ít nhất là với vợ/chồng mình. Nhưng họ mắc kẹt trong mâu thuẫn giữa giá trị và hành động của bản thân.

Họ thường là những người chung tình lâu dài, nhưng một ngày họ vượt giới hạn mà họ chưa hề nghĩ là sẽ vượt, với cái giá là mất tất cả. Đổi lại với chút gì chứ? Ngoại tình là hành động của sự phản bội, và chúng cũng là biểu hiện của khao khát và mất mát.

Tận gốc rễ của một cuộc ngoại tình bạn sẽ thường thấy sự khao khát và thèm muốn cho sự kết nối cảm xúc, cho mới lạ, tự do, cường độ tình dục, một mong muốn tìm lại những phần ẩn sâu trong bản thân hoặc một cố gắng kéo lại sức sống trước mất mát và đau thương.

Priya có một cuộc hôn nhân hạnh phúc. Cô yêu chồng và không bao giờ muốn làm anh ấy tổn thương. Nhưng cô cũng nói rằng cô luôn làm tốt điều được người khác trông đợi: cô gái ngoan, người vợ tốt, người mẹ tốt, chăm sóc bố mẹ.

Priya bị cuốn hút bởi một người thợ làm vườn đến dọn vườn nhà cô sau cơn bão Sandy. Với chiếc xe tải và hình xăm, trông anh khá tương phản với cô. Nhưng ở tuổi 47, việc ngoại tình là do cái mà thời niên thiếu cô chưa từng có.

Câu chuyện này cho thấy khi ta tìm ánh nhìn của người khác, không phải vì người bạn đời mà mình quay lưng lại, mà do chính con người mà bản thân ta vừa trở thành. Và không phải là chúng ta đang tìm kiếm một người khác, mà là chúng ta tìm kiếm một bản thể khác của chính mình.

Trên khắp thế giới, có đúng một từ mà giới ngoại tình luôn nói: họ cảm thấy sức sống. Và họ thường kể những chuyện mất mát gần đây: cha mẹ mất, một người bạn ra đi quá sớm, tin tức đau buồn từ bác sĩ.

Cái chết thường ẩn trong cái bóng của việc ngoại tình, bởi vì chúng mở ra những câu hỏi này: Liệu cuộc sống chỉ có vậy thôi? Còn gì nữa không? Chả nhẽ mình sẽ sống tiếp 25 năm như vậy? Liệu tôi có còn được cảm nhận điều đó thêm lần nữa?

Có thể chính những câu hỏi này thôi thúc người ta vượt rào, và một số cuộc ngoại tình là một cố gắng để đẩy lùi cái chết, trong một liều thuốc giảm tử vong.

Suy nghĩ lại về ngoại tình

Và trái lại với điều bạn nghĩ, ngoại tình ít khi xuất phát từ tình dục, mà phần nhiều từ ham muốn: ham muốn được chú ý, ham muốn được cảm nhận đặc biệt, ham muốn được cảm thấy quan trọng.

Và chính cấu trúc của ngoại tình, đó là bạn không bao giờ có được người tình, khiến bạn thèm muốn. Bản thân nó đã là một cỗ máy ham muốn, bởi vì sự dở dang, sự mơ hồ, khiến bạn muốn điều bạn không thể có.

Một số bạn nghĩ ngoại tình sẽ không xảy ra trong các mối quan hệ mở, nhưng thực tế thì có đấy. Sự thật là ngay cả khi chúng ta được tự do để có những bạn tình khác, chúng ta vẫn bị thu hút bởi sức mạnh của sự cấm đoán, tức là nếu ta làm điều vốn dĩ không được làm, thì ta sẽ có cảm giác đang làm điều mà mình rất muốn làm.

Tôi đã nhắn nhủ với một số bệnh nhân của mình rằng nếu họ có thể mang vào các mối quan hệ 1/10 sự bạo dạn, sự tưởng tượng, và sự mãnh liệt mà họ có khi ngoại tình, thì có lẽ họ sẽ chẳng cần đến gặp tôi đâu.

Vậy làm cách nào chúng ta hàn gắn lại sau khi ngoại tình?

Ham muốn đã đi quá xa. Sự phản bội đã đi quá xa. Nhưng nó có thể được hàn gắn. Một số vụ ngoại tình là hồi chuông chấm hết cho những mối quan hệ vốn đang chết dần chết mòn. Nhưng những trường hợp khác sẽ dẫn đến những khả năng mới.

Thực tế là phần lớn các cặp đôi từng trải qua ngoại tình vẫn sống cùng nhau. Một số thì khó vượt qua được, và một số thì thực sự có thể biến cuộc khủng hoảng thành cơ hội. Họ sẽ có thể biến nó thành kinh nghiệm hữu ích.

Với những người bị lừa dối, họ thường nói, “Anh nghĩ tôi không muốn nhiều hơn hay sao? Nhưng tôi đã không phản bội.” Giờ thì ngoại tình đã được phanh phui, họ được quyền đòi hỏi nhiều hơn, và không cần duy trì hiện trạng tồi tệ đang diễn ra trong suốt thời gian qua.

Ở nhiều cặp đôi – giai đoạn ngay sau vụ ngoại tình – sự hỗn loạn này có thể dẫn đến trật tự mới. Sẽ có những cuộc trò truyện thành thật và cởi mở mà đã lâu lắm rồi họ không có.

Những người từng lãnh cảm tình dục đột nhiên thấy bản thân rạo rực dục vọng mà không biết nó đến từ đâu. Có điều gì đó về nỗi sợ mất mát sẽ nhen nhóm lại ham muốn, và tạo ra một dạng tin tưởng hoàn toàn mới.

Suy nghĩ lại về ngoại tình

Khi chuyện ngoại tình bị phanh phui, một số việc cụ thể mà các cặp đôi có thể làm là gì?

Chúng ta biết rằng việc hàn gắn bắt đầu khi người có lỗi thừa nhận hành vi sai trái của mình. Vậy với người đã ngoại tình – trường hợp của Nick – một là chấm dứt chuyện ngoại tình, tiếp theo là hành động biểu lộ rõ ràng cảm giác tội lỗi và hối hận vì đã làm tổn thương vợ.

Một sự thật mà tôi nhận ra từ khá nhiều người ngoại tình là họ có thể cảm thấy tội lỗi vì đã làm tổn thương bạn đời, nhưng họ không cảm thấy tội lỗi vì đã ngoại tình chút nào. Sự khác biệt này là quan trọng.

Và Nick cần phải tình táo trong mối quan hệ gia đình. Anh ấy cần phải trở thành người bảo vệ ranh giới. Đó là trách nhiệm của Nick trong việc đưa ra vấn đề, bởi vì nếu anh ấy nghĩ về việc đó, anh ấy có thể giúp Heather thoát khỏi tình trạng bị ám ảnh, và đảm bảo rằng chuyện này sẽ không bị lãng quên, và điều đó sẽ phục hồi lòng tin tưởng.

Còn đối với Heather – phía bị lừa dối – cần làm những việc mang lại giá trị cho bản thân. Hãy sống với tình yêu và bạn bè, hoạt động để tạo nên sự vui vẻ, ý nghĩa, và giá trị bản thân.

Nhưng thậm chí quan trọng hơn, đó là kiểm soát sự tò mò về những chi tiết nhạy cảm: Họ đã đi những đâu? Làm chuyện đó ở đâu? Bao nhiêu lần? Cô ta tuyệt hơn tôi trên giường sao?

Những câu hỏi này chỉ khiến bạn đau đớn và mất ngủ cả đêm. Thay vào đó, hãy nghĩ đến những câu hỏi mang tính thẩm định, những câu giúp bạn ngẫm nghĩ về ý nghĩa, về động cơ: Cuộc ngoại tình này có ý nghĩa gì? Điều gì anh không thể bày tỏ hay trải nghiệm với tôi? Cảm giác của anh thế nào khi quay lại? Điều gì anh trân trọng trong mối quan hệ của chúng ta? Anh có thấy vui nếu mối quan hệ này kết thúc?

Mỗi cuộc ngoại tình sẽ định hình lại một mối quan hệ, và mỗi cặp đôi sẽ xác định hậu quả của mối quan hệ ngoài luồng sẽ ra sao. Nhưng chuyện ngoại tình sẽ mãi tồn tại, chúng không biến mất. Và ngã ba đường giữa tình yêu và ham muốn sẽ không có câu trả lời đơn giản như trắng / đen, tốt / xấu, và cũng không hẳn nạn nhân / tội phạm.

Sự phản bội trong một mối quan hệ đến với nhiều dạng. Có rất nhiều cách ta phản bội người: với sự khinh thường, với sự bỏ mặc, với sự lạnh lùng, với bạo lực. Phản bội tình dục chỉ là một cách khiến người bạn đời tổn thương. Nói cách khác, nạn nhân của vụ ngoại tình không phải lúc nào cũng là nạn nhân trong cuộc hôn nhân đó.

Khi chia sẻ những điều tích cực có thể xuất hiện từ việc ngoại tình, tôi thường xuyên nhận được câu hỏi kỳ cục: Cô ủng hộ chuyện ngoại tình hay sao?

Nếu tôi khuyên bạn có quan hệ ngoài luồng sẽ chẳng khác nào tôi gợi ý bạn nên bị bệnh ung thư!

Tôi nhìn nhận chuyện ngoại tình từ cả hai góc nhìn: Gây tổn thương, phản bội theo một phía; Trưởng thành, và khám phá bản thân theo phía còn lại.

Khi một cặp đôi tìm đến tôi sau những ngày ngoại tình đã bị vạch trần, tôi thường nói với họ là: ngày nay ở các nước phát triển, người ta có hai hoặc ba mối quan hệ hôn nhân, và một số làm việc đó chỉ với một người. Hôn nhân đầu tiên của các bạn đã đổ vỡ. Các bạn có muốn làm lại lần thứ hai cùng với nhau không?